24.09.2021
You can use WP menu builder to build menus

10.08.2021

Δεν έχει αξιολογηθεί ακόμα
10'

Πως θα αξιοποιήσουμε τα μυρωδικά που μας ξέμειναν για να μην πάνε χαμένα; Και τι ξέρουμε για την σπατάλη φαγητού σε σχέση με την κλιματική αλλαγή; Κάποιες απαντήσεις εδώ...

Όσοι διαβάζετε καιρό το blog μου ξέρετε πως με ενδιαφέρει πολύ το θέμα της σπατάλης φαγητού. Είχα γράψει κάποια πράγματα σε παλαιότερες αναρτήσεις μαζί με ιδέες για αξιοποίηση περισσευμάτων, και έχω γράψει και σχετικά άρθρα σε άλλες ιστοσελίδες. Είναι από τα πράγματα που με ενοχλούν πάρα πολύ στην καθημερινότητα, πραγματικά δεν μπορώ να βλέπω φαγητό να πετιέται στα σκουπίδια. Στις μέρες μας το πρόβλημα δεν περιορίζεται στο πόσο “κρίμα” είναι, ή στο γεγονός οτι ουσιαστικά πετάμε τα λεφτά μας. Πλέον η απώλεια και η σπατάλη φαγητού (food loss and waste) είναι ένα θέμα με δυσθεώρητες και πολύπλευρες διαστάσεις, και έχει ξεκάθαρο αντίκτυπο στο περιβάλλον.

Οι ποσότητες για τις οποίες συζητάμε είναι ασύλληπτες. Συγκεκριμένα, το ένα τρίτο της παγκόσμιας παραγωγής τροφής, από τα αρχικά στάδια παραγωγής μέχρι το τελικό στάδιο κατανάλωσης, χάνεται ή σπαταλάται (1). Σε βάρος αυτό είναι 1.3 δισεκατομμύρια τόνοι (2). Κάθε χρόνο. Μόνο το ένα τέταρτο αυτής της ποσότητας θα αρκούσε, ώστε τα 800 εκατομμύρια υποσιτισμένοι συνάνθρωποί μας να μην πεινάνε (3).

Να σας πω και το πιο απογοητευτικό; Τα νοικοκυριά της Ελλάδας βρίσκονται στην πρώτη θέση στην Ευρώπη στη σπατάλη φαγητού, με 142 κιλά κατ’ άτομο τον χρόνο! (4)

Τι σχέση όμως έχουν όλα αυτά με την κλιματική αλλαγή; Μεγάλη, αρκεί να αναλογιστεί κανείς τις απαιτήσεις που έχει η παραγωγή τροφίμων σε φυσικούς πόρους (καλλιεργήσιμη γη, νερό, ενέργεια κλπ) και τις επιπτώσεις που έχει στο περιβάλλον (φυτοφάρμακα, εκπομπές αερίων, επικίνδυνα απόβλητα κλπ). Το ίδιο και η αποθήκευση των τροφίμων, το ίδιο και η μεταφορά τους. Μετά έρχεται και η αποσύνθεση των τροφικών αποβλήτων στις χωματερές, η οποία απελευθερώνει μεθάνιο, ένα επικίνδυνο αέριο θερμοκηπίου.

Ας δούμε κάποια εντυπωσιακά στοιχεία για να καταλάβουμε λίγο τα μεγέθη που συζητάμε:

Αέρια θερμοκηπίου: Μόνο τα τρόφιμα εκείνα που τελικά χάνονται και σπαταλώνται, ευθύνονται για την εκπομπή περίπου 4.4 γιγατόνων αερίων θερμοκηπίου, το 8% του συνόλου των ανθρωπογενών εκπομπών (5). Αν η σπατάλη φαγητού ήταν χώρα, θα ήταν η τρίτη, μετά την Κίνα και τις ΗΠΑ, σε εκπομπές αερίων (5).

Νερό: Η ποσότητα νερού που απαιτείται για την παραγωγή μόνο των τροφίμων που τελικά χάνονται ή σπαταλώνται, είναι περίπου ίση με την ποσότητα νερού που χρειάζονται όλα τα νοικοκυριά του κόσμου για έναν χρόνο (6)!

Καλλιεργήσιμη γη: Έχει υπολογιστεί πως για την καλλιέργεια της τροφής που τελικά δεν φτάνει ποτέ στο πιάτο μας, καταλαμβάνονται εκτάσεις οι οποίες αν ήταν δίπλα δίπλα, θα έφτιαχναν χώρα μεγαλύτερη από την Κίνα (6).

Τα στοιχεία είναι τρομακτικά.

Κάπου εδώ όμως να διαχωρίσουμε την «απώλεια» από την «σπατάλη» τροφίμων. Η απώλεια τροφίμων λοιπόν (food loss) αναφέρεται στα τρόφιμα που χάνονται κατά τα πρώτα στάδια της παραγωγής (αγροτική παραγωγή, επεξεργασία, αποθήκευση, μεταφορά κλπ) λόγω κάποιας δυσλειτουργίας ή ανεπάρκειας στην αλυσίδα εφοδιασμού. Για παράδειγμα όταν μια μεγάλη ποσότητα γάλακτος σε ένα εργοστάσιο δεν αποθηκευτεί σε σωστή θερμοκρασία και χαλάσει, μιλάμε για απώλεια.

Η σπατάλη (food waste) προκύπτει κυρίως όταν τα τρόφιμα έχουν ήδη φτάσει στη λιανική αγορά, την εστίαση ή τα νοικοκυριά, και χωρίς να έχουν οποιοδήποτε πρόβλημα καταλήγουν στα απορρίμματα λόγω άσχημης εμφάνισης, κακού προγραμματισμού, παραπληροφόρησης σχετικά με τις ημερομηνίες λήξης, αμέλειας κλπ.

Στις ανεπτυγμένες χώρες, η σπατάλη είναι μεγαλύτερη από την απώλεια. Επίσης η σπατάλη έχει μεγαλύτερο αποτύπωμα και αντίκτυπο στο περιβάλλον αφού μεσολαβούν η επεξεργασία και η μεταφορά των τροφίμων. Άλλο να πετιέται μια ντομάτα στο χωράφι και άλλο να πετιέται μια σάλτσα ντομάτας σε ένα κατάστημα ή στο σπίτι μας, αφού η συγκομιδή, η μεταφορά και η επεξεργασία της ντομάτας έχουν δημιουργήσει επιπλέον εκπομπές αερίων.

Το κατά κεφαλήν αποτύπωμα στο κλίμα της σπατάλης φαγητού σε χώρες υψηλού εισοδήματος είναι πάνω από το διπλάσιο του αντίστοιχου σε χώρες χαμηλότερου εισοδήματος (7). Είναι φανερό λοιπόν οτι εμείς οι καταναλωτές παίζουμε έναν από τους σημαντικότερους ρόλους.

Υπάρχουν πολλοί τρόποι να μειώσουμε την σπατάλη, οι περισσότεροι είναι προφανείς και αρκεί να έχει κανείς κοινή λογική για να τους σκεφτεί και να τους εφαρμόσει. Μερικές φορές όμως βοηθάει να τους συζητάμε και να τους αναλύουμε, και ίσως μερικά τιπς να φανούν χρήσιμα σε όσους χρειάζονται απλά ένα μικρό σκούντημα για να συνειδητοποιήσουν αφενός το πρόβλημα, και αφετέρου το οτι τελικά μπορούμε να συμβάλλουμε στη λύση του. Σε ένα επόμενο λοιπόν άρθρο θα παραθέσω τους πιο απλούς τρόπους να μειώσουμε την σπατάλη φαγητού.

Πριν δούμε τα πράγματα σε πρακτικό επίπεδο όμως, ας σταθούμε όλοι ένα λεπτό και ας αναρωτηθούμε, ποιά είναι η νοοτροπία μας εδώ στην Ελλάδα; Πόσες φορές έχουμε πει ή έχουμε ακούσει φράσεις όπως «ωχ παραγγείλαμε πάλι το μισό μαγαζί», «σιγά μη ζητήσω πακέτο, να με πουν καρμίρη;», «εμείς δεν τρώμε χθεσινό φαγητό», «το φαγητό από την κατάψυξη δεν είναι φρέσκο» και άλλα τέτοια; Το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνουμε λοιπόν είναι να προσαρμόσουμε τον τρόπο σκέψης μας στην σημερινή παγκόσμια πραγματικότητα. Η σπατάλη τροφίμων είναι ένα τεράστιο πρόβλημα το οποίο επιβάλλεται όλοι μας να προσέξουμε. Ξεκινώντας με μια εξεταστική ματιά πρώτα στη δική μας νοοτροπία και τις δικές μας συνήθειες.

{Πηγές στα σχόλια}

§

Σας υποσχέθηκα όμως ιδέες για την αξιοποίηση των μυρωδικών που περίσσεψαν. Μιλάω για φρέσκα μυρωδικά όπως μαϊντανό, άνηθο, βασιλικό, δυόσμο κλπ. Δεν ξέρω για σας, εμένα είναι τα τρόφιμα εκείνα που εύκολα μπορεί να ξεχάσω στο πίσω μέρος του ψυγείου και να πάνε χαμένα. Από όλα τα ζαρζαβατικά είναι αυτά που μου ξεφεύγουν πιο συχνά.

Πρόσφατα λοιπόν βρέθηκα με ένα φυτικό τυρί κρέμα παναπαίσιο. Έχω μειώσει δραματικά την κατανάλωση του κανονικού και είμαι στη φάση που ψάχνω την καλύτερη εναλλακτική. Δοκίμασα ένα που σίγουρα ΔΕΝ θα ξαναπάρω. Έσπασα το κεφάλι μου να βρω τρόπο να το αξιοποιήσω γιατί ακόμα και έτσι χάλια που ήταν δεν είχα σκοπό να το πετάξω. Και ενώ ήμουν έτοιμη να το χτυπήσω με μπόλικη ζάχαρη μπας και φτιάξω κάτι σε γλυκό, θυμήθηκα οτι είχα μυρωδικά. Καλά οκ μπορεί να μη το θυμήθηκα μόνη μου αλλά να είδα κάτι στο Pinterest, σημασία έχει πως βρήκα λύση που θα έσωζε και τα κακομοιριασμένα μυρωδικά μου. Η συνταγή παρακάτω (χωρίς ποσότητες, προσαρμόστε ανάλογα με τα γούστα σας).

Είχα και φρέσκο δυόσμο οπότε έψαξα για κάτι ανάλογο και βρήκα αυτό το φοβερό τσάτνεϊ. Τις ποσότητες τις προσάρμοσα ανάλογα με το τι είχα (έκανα περίπου τη μισή συνταγή) και την έμπνευση της στιγμής (έβαλα νομίζω λιγότερο κρεμμύδι). Μπορείτε να ξεκινήσετε με μικρές ποσότητες και καθώς το ετοιμάζετε να δοκιμάζετε και να διορθώνετε ανάλογα με το τι σας αρέσει (πχ λίγο περισσότερο ξύδι, λίγη περισσότερη ζάχαρη κλπ). Το τσάτνεϊ αυτό δεν βγαίνει πηχτό, είναι κάπως υδαρές και είναι νόστιμο με ινδικά πάπαντομς ή ψωμί νάαν, ή με σπιτικά τσιπς αραβικής πίτας (να είναι αλμυρά, δείτε συνταγή εδώ). Αν τρώτε κρέας δοκιμάστε το με αρνί. Στη φωτο παρακάτω το ντιπ με τυρί κρέμα και το τσάτνεϊ.

Ντιπς με Μυρωδικά που Περίσσεψαν και ένα Άρθρο για την Σπατάλη Φαγητού www.thefoodiecorner.gr Photo description: a ceramic platter with two small bowls of dips on it. Around the bowls are some homemade pitta chips.

Για περίσσευμα φρέσκου βασιλικού σας προτείνω αυτή τη φοβερή βινεγκρέτ εδώ. Δοκιμάστε τη με την γκαλέτ της συνταγής ή σε σαλάτα ζυμαρικών, όπως αυτή με ροδάκινο και ντομάτα.

Ντιπς με Μυρωδικά που Περίσσεψαν και ένα Άρθρο για την Σπατάλη Φαγητού www.thefoodiecorner.gr Photo description: A small bowl with a vibrant green dressing made with basil. To the left a piece of galette with a spoon full of vinaigrette lying next to it.

Για φρέσκο θυμάρι και δεντρολίβανο μπορείτε να δείτε το ντιπ μου με ελαιόλαδο εδώ. Μια ιδέα αν έχετε πολύ είναι να φτιάξετε διπλή ή τριπλή τη συνταγή, χωρίς το λάδι και το ξύδι, να μοιράσετε το μείγμα σε παγοθήκη και να το περιχύσετε με λίγο ελαιόλαδο να καλυφθεί. Το βάζετε κατάψυξη και όταν παγώσει βάζετε τα “παγάκια” σε σακουλάκι για να τα έχετε έτοιμα. Όταν έχετε όρεξη για λίγο ντιπ ξεπαγώνετε ένα παγάκι και συμπληρώνετε με λίγο ακόμα λάδι και μερικές σταγόνες μπαλσάμικο!

Ντιπς με Μυρωδικά που Περίσσεψαν και ένα Άρθρο για την Σπατάλη Φαγητού www.thefoodiecorner.gr Photo description: A small ceramic plate with olive oil dip in it, the chopped herbs in the centre are separated from the oil and there are a couple of vinegar drops on the oil surface.

Με λίγη φαντασία δεν χρειάζεται να πετάμε μυρωδικά ποτέ!

Ας δούμε το ντιπ με τυρί κρέμα:

Υλικά

φυτικό ή κανονικό τυρί κρέμα

χοντροκομμένος μαϊντανός

χοντροκομμένος άνηθος

σκόρδο, ωμό ή ψητό

αλάτι θαλασσινό

πιπέρι φρεσκοτριμμένο, μαύρο ή λευκό

πιπέρι καγιέν (λίγο, δεν το θέλουμε καυτερό)

ελαιόλαδο αν χρειάζεται (λίγο για να μην γίνει υδαρές)

Βήμα 1

Χτυπάμε το τυρί κρέμα, τον μαϊντανό, τον άνηθο, το σκόρδο, το αλατοπίπερο και το καγιέν σε ένα μούλτι μέχρι να ομογενοποιηθεί και να μας δώσει ένα αλειφόμενο μείγμα.

Βήμα 2

Απολαμβάνουμε με μπαστουνάκια λαχανικών, τσίπς αραβικής πίτας, φρυγανιές, ψωμί ή ό,τι άλλο θέλουμε.

Πηγές άρθρου
1, 2 Πηγή FAO.org http://www.fao.org/news/story/en/item/196402/icode/
3 Πηγή UN OCHA https://reliefweb.int/report/world/food-waste-enough-feed-world-s-hungry-four-times-over
4 Πηγή UNEP Food Waste Index Report 2021 https://www.unep.org/resources/report/unep-food-waste-index-report-2021
5, 7 Πηγή FAO http://www.fao.org/documents/card/en/c/7338e109-45e8-42da-92f3-ceb8d92002b0/
6 Πηγή FAO and International Food Waste Coalition. 2018. Do Good: Save Food! Education material package on food waste reduction http://www.fao.org/3/ca0995en/CA0995EN.pdf

Δεν έχει αξιολογηθεί ακόμα

Πώς σας φάνηκε; Αφήστε μου σχόλιο!

4 Σχόλια

  • Απάντηση
    Βάσσιας
    10/08/2021

    Πολύ καλή περιβαλλοντική ανάλυση και έγκυρες πηγές.

  • Απάντηση
    Σοφία
    11/08/2021

    Δεν είχα υπόψη μου τα στοιχεία, απίστευτο είναι! Ας κάνουμε ότι μπορούμε, κι αν είναι και νόστιμο όπως φαίνονται οι συνταγές τόσο το καλύτερο! Ευχαριστούμε

    • Απάντηση
      11/08/2021

      Σοφία μου ναι τα στοιχεία είναι δυσκολοχώνευτα! Όταν ακους πχ οτι σχεδόν τα μισά οπωροκηπευτικά που παράγονται παγκοσμίως χάνονται ή σπαταλώνται είναι να τρελαίνεσαι. Οκ, πολλά χάνονται λόγω προβλημάτων με τον καιρό, βλέπε χαλάζι κλπ (hello climate change) αλλά πολλά καταλήγουν στα σκουπίδια γιατί έχουν άσχημη εμφάνιση!! Τραγικό. Και είναι εύκολο να συμβάλλουμε, ενημέρωση χρειάζεται πάνω από όλα! Φιλιά!